و اللّه العالم . 1561 - در صورتى طلاق شخص عاقد درست نباشد ، آيا حاكم شرع مىتواند اين زن بدون رضايت شوهر كه مخالفت شرط كرده طلاق بدهد يا خير ؟ بسمه تعالى - طلاق دادن زن از طرف حاكم شرع فقط در موردى است كه شوهر از دادن نفقه امتناع كند كه در اين صورت زن به حاكم شرع مراجعه مىكند و حاكم شرع شوهر را مخيّر مىكند كه يا زن را طلاق دهد يا به او نفقه دهد ، چنانچه شوهر به هيچ كدام عمل نكرد و از آن امتناع نمود و نفقه دادن به زن از مال شوهر هم ممكن نباشد حاكم شرع زن را طلاق مىدهد ، و اللّه العالم . 1562 - نزاعى بين زن و شوهر رخ داده و حق با كدام است نمىدانيم ولى آقاى عمرو از جانب حاكم شرع مأذون است كه در اين جور موارد اگر علاجى براى اصلاح نباشد زن را طلاق بدهد و عين عبارت اذن اين است : « و همچنين در نصب قيّم و يا طلاق زنانى كه علاجى براى اصلاح آن نباشد و به هيچ طريقى شوهر طلاق نمىدهد يا شوهر مفقود است از قبل اين جانب مجاز و مأذون مىباشد » . در يك موردى كه زن با شوهرش نزاع كرده و به خانهء پدرش رفته بود آقاى عمرو خيلى سعى كرد كه اصلاح شود ولى موفق نشد ، بالاخره آقاى عمرو به شوهرش ابلاغ نمود كه در طى يك ماه زنش را بياورد به خانهء خودش و يا او را طلاق خلع بدهد ولى شوهرش بدون عذر هر دو را نپذيرفت ، آقاى عمرو صيغهء طلاق خلع را جارى نمود . حكم اين طلاق چيست ؟ بسمه تعالى - ما چنين اجازه‌اى به نحو مطلق نمىدهيم و طلاق دادن حاكم يا وكيل او در موارد خاصه است ، و اللّه العالم . 1563 - معنى عسر و حرج و شرايط تحقق عسر و حرج چيست ؟ و آيا دادگاه مىتواند وجود بيش از بيست نفر مصلح را كه نزد زن وساطت كرده و او را به بازگشت به زندگى با شرايط داشتن دو فرزند و امكانات رفاهى كامل دعوت نموده‌اند و زن نپذيرفته ؛ وجود اين تعداد مصلح و واسطه را دليل قاطع بر اثبات عسر و حرج تلقّى كند و حكم